Elektrik tesislerinde, ofislerde ve elektrikle çalışan cihazlarda oluşabilecek elektrik kaçağına karşı gövdelerinin bir iletken yardımıyla toprağa verilme işlemine topraklama denir. Topraklama çok hayati bir öneme sahip olup devredeki oluşan kaçağın insan üzerinden değil de direnci daha küçük olan iletken üzerinden toprağa akmasını sağlamaktır. Bu sebepten dolayı elektrik tesislerinde ve elektrik cihazlarının bulunduğu yerlerde topraklama yapmak kanuni bir zorunluluk haline gelmiştir.
İş sağlığı ve güvenliği, elektrik tesisatlarının düzenli olarak kontrol edilmesi ile sağlanır. Bu kontrollerin en önemli adımlarından biri topraklama ölçümleridir. Topraklama sisteminin etkin çalışması, elektrik kaçaklarına bağlı can ve mal kayıplarının önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gibi mevzuatlar gereği topraklama ve elektrik tesisatlarının belirli periyotlarla kontrol edilmesi zorunludur.Topraklama Ölçümü Periyodik Kontrolü, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği madde 10 – a’ da açıklandığı üzere her topraklama tesisi, montaj esnasında ve işletme aşamalarında periyodik olarak kontrol edilecektir.
- Gözle muayene,
- Koruma iletkenlerinin, ana ve tamamlayıcı potansiyel dengeleme iletkenleri bağlantılarının sürekliliğinin ölçülmesi ve denetlenmesi,
- Toprak özgül direncinin ölçülmesi,
- Topraklama (yayılma) direncinin ölçülmesi,
- Beslemenin otomatik kesilip kesilmediğinin denetlenmesi,
- Çevrim empedansının kontrolü,
- Kaçak Akım Koruma düzeninin kontrolü şeklinde sıralanmaktadır.
Topraklama sistemi, elektrikli cihazlarda oluşabilecek kaçak akımların güvenli bir şekilde toprağa iletilmesini sağlar. Etkin bir topraklama yapılmadığında;
- Elektrik çarpması,
- Yangın riski,
- Elektronik cihaz arızaları,
- Endüstriyel tesislerde üretim duruşları gibi tehlikeler ortaya çıkabilir.
Topraklama ölçümleriyle, sistemin güvenli çalışıp çalışmadığı tespit edilir ve gerekli iyileştirmeler planlanır.Elektrik periyodik kontrol hizmetleri kapsamına aşağıdakiler dahildir:
- Topraklama Direnç Ölçümleri
- Kaçak Akım Rölesi Testleri
- İzolasyon Direnci Ölçümleri
- Paratoner ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri Kontrolleri
- Ana Dağıtım ve Alt Dağıtım Panolarının Kontrolleri
- Termografik Muayene (ısı kaynaklı arızaların tespiti)
Bu kontroller, TÜRKAK Akreditasyonu'na sahip yetkili mühendislik firmaları tarafından, TS EN 60079-17, TS EN 61439-1, TS EN 60204-1, TS EN 62305 standartlarına uygun şekilde gerçekleştirilir.
| Ekipman / Alan | Kontrol Periyodu |
|---|---|
| Topraklama Tesisatı | Yılda 1 defa |
| Elektrik Panoları | Yılda 1 defa |
| Kaçak Akım Röleleri | Yılda 1 defa |
| Paratoner (Yıldırımdan Korunma Sistemleri) | Yılda 1 defa |
İş yerlerinde güvenli bir çalışma ortamının sağlanması, elektriksel risklerin minimize edilmesi için düzenli periyodik kontroller hayati öneme sahiptir. Safer Teknik olarak, TÜRKAK akreditasyonumuz ve uzman mühendis kadromuzla topraklama ölçümleri ve elektrik periyodik kontrol hizmetlerimizi sizlere sunmaktan memnuniyet duyarız.